Hoog en droog

Op de drogere heuvels is er net als in het verleden sprake van afwisselend akkerbouw en grasland. Veel van de akkers en de graslanden hebben echter door de intensivering van de landbouw hun oorspronkelijke soortenrijkdom verloren. En ook de ’tuunwoalkes’, die als veekering dienst deden zijn met de ruilverkaveling in 1947 verdwenen. 

Zouden we rond 1900 een wandeling op het eiland hebben gemaakt, dan hadden we daar schrale (nimmer bemeste) graslanden aangetroffen, gekenmerkt door veel verschillende grassoorten. De akkers waren toentertijd fel gekleurd met bloemen en waren omringd door bloemrijke ’tuunwoalkes’. Deze muurtjes bestonden uit gestapelde, weinig voedselrijke zoden en waren voornamelijk begroeid met plantensoorten van droge omstandigheden.

Op enkele plaatsen bovenop de keileemheuvels zit de keileem vrij dicht onder het oppervlak. Het neerslagwater kon hier niet snel in de bodem dringen, waardoor in het natte jaargetijde wateroverlast ontstond. Op plaatsen van grondwateroverlast zijn voor de afwatering van de heuvels greppels gegraven, ook wel sjanen genoemd.

Toekomstig Verleden.

Van de vroegere rijke natuur en cultuur zijn nog sporen in het landschap terug te vinden. Je zou kunnen zeggen dat de geschiedenis nog in hoofdlijnen uit het landschap te lezen is. Hierin kunnen aanknopingspunten worden gevonden voor de toekomst van de Wieringer natuur.

Er zijn talloze maatregelen om de natuur te behouden en te herstellen. Voor een deel worden deze maatregelen al uitgevoerd of kunnen ze vrij gemakkelijk worden uitgevoerd (zoals weidevogel- of randenbeheer). Andere maatregelen hebben een veel ingrijpender karakter. Ze zijn gebaseerd op nieuwe inzichten (bijvoorbeeld het herstel van het watersysteem) of vereisen een grondaankoop op basis van vrijwilligheid. Het is dan ook verstandig om voor dergelijke maatregelen een lange  termijnplanning op te stellen.

Daarnaast is het goed om te kijken op welke plek je wat wilt. Niet alles hoort vanuit historisch en landschappelijk perspectief overal thuis. Stichting Landschapszorg beoogt cultuur- en natuuraspecten van het oude eiland Wieringen te behouden en te versterken.