De zee in de ondergrond

Verdwenen zijn de steeds terugkerende overstromingen. Van de vroegere invloed van zout zeewater is weinig overgebleven. Verdwenen zijn ook de velden waarop het zeegras te drogen lag. Aanwezig is die zee nog wel. Hij zit (diep) in de grond en weet op enkele plaatsen aan het oppervlak te komen. Bijvoorbeeld in de sloten vlak achter de Waddenzeedijk. Maar ook in de kogen en polders aan de zuidzijde baant dit zeewater zich een weg omhoog, zoals in de Westerlanderkoog en in Polder Waard-Nieuwland.

De afsluiting van de Zuiderzee en de inpoldering van de Wieringermeer zijn natuurlijk direct van belang geweest voor de afnemende invloed van de zee. De ingrepen brachten de mogelijkheid met zich mee om grote hoeveelheden zoet (IJsselmeer)water aan te voeren. Dit zoete inlaatwater leidde tot een sterke verdunning van het brakke kwelwater. Landbouwkundig had dit grote voordelen. Voor de zeldzame brakke natuur was dit echter een stap achteruit.

Een type grasland, dat vroeger op Wieringen voorkwam en nu alleen nog op Texel, is het bloemrijke, zilte hooiland. Deze hooilanden worden gekenmerkt door een veel sterker reliëf. Op de hogere ruggen kon regenwater stagneren, waardoor naast de typische kweldersoorten ook liefhebbers van zoeter water voorkwamen. Zo stonden hier in grote aantallen orchideeën.